Tasarım Nedir

Tasarım, bir ürünün tümü, veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü ifade eder.

Endüstriyel Tasarım, bir eşyanın süs veya estetik olarak görüntüsüdür. Tasarım bir yüzey veya şekilde olduğu gibi üç boyutlu özellikleri veya desen, çizgiler ve renklerde olduğu gibi iki boyutlu özellikleri de içerebilir.

Endüstriyel Tasarımlar; teknik ve tıbbi aleterden saatler, mücevherat ve diğer lüks eşyalara ev aletlerinden elektrikli aletler ve mimari yapılara kadar ve tekstilden uygun olabilen diğer eşyalara kadar her türlü sınai ve el yapımı ürünlere uygulanabilir.

Endüstriyel Tasarımlarla, ürünün sadece estetik özellikleri (görsel nitelikleri) korunur, o ürüne ait herhangi bir teknik özellik korunmaz.

Neden Tasarım?

Sınırların kalktığı küresel rekabet ortamında, sektörde faaliyet gösteren diğer firmalarla yarışta öne çıkmak, müşteri beklentilerine cevap vermek ve memnuniyetini en üst seviyeye çıkarmak, ürün kalitesinin artırılması, etkin pazarlama faaliyetleri ile yapılabileceği gibi günümüz ekonomisinde tasarım yolu ile bu hedefe ulaşmış bir çok kuruluş bulunmaktadır.


Yapılan araştırmalar, tüketici ürün tercihinde marka, kalite, fiyat gibi unsurların yanı sıra ürünlerin dış görünümünün de oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Hatta çoğu zaman tüketiciye aynı kaliteyi sunan iki ürün arasında, dış görünüş ürün tercihinde en etkin rolü üstlenmektedir.

Bu nedenle, yeni, sürekli değişim gösteren insan ihtiyaçlarına cevap verebilen, ergonomik ve estetik niteliğe sahip tasarımlar ortaya çıkarmak, fikir sahiplerine ekonomik anlamda gün geçtikçe artan kazanımlar sağlamaktadır.

Endüstriyel Tasarım Tescilinin Önemi

Yararlı yenilikler ne de güzeldir… O yeniliği bulan, yaratan kişi olmak bir başka güzeldir.

Keyifli, zevkli, coşkulu ve gurur vericidir. Yeniliğinizi hizmetine ve kullanımına sunduğunuz insanların övgüleri, takdirleri, ve yaşamlarını kolaylaştırıp, renklendirmenizin benzersiz memnuniyeti…

Bunca insani duyguyu yaşatan… yaşayamayanları, pek hoş olmasa da; başka bir insani duyguya, kıskançlığa yönelten yenilik ve uygulaması… tasarım.

Size ait olan tasarım… Ancak o tasarımı kullanıp beğenenler kadar, yanlış düşünce ve duygularına “hayır” diyemeyenler de olabilir. “Amaç için her yol mübahtır” sözünü yanlış yorumlayanlar da olabilir. Yanlış olduğunu bile bile, yanlış amaçları için her yolun mübah olduğunu düşünebilirler! Düşünmekle yetinmeyip, kendilerine mal etmeye çalışabilirler! Kendilerine mal etme çabaları başarısız olup, ele geçiremeseler de; taklit etmeye yönelebilirler.

Ne yazık ki ülke olarak, hala Dünyada taklit konusunda üçüncü sırada olduğumuzu unutmayalım.

Ne de olsa serbest piyasa sözünden, yapılan her şeyin serbest olduğunu düşünüp, serbest olmakla, başıboş olmayı karıştırabilenler hala var!

Bunca emek, zaman ve para harcayarak oluşturduğunuz tasarımlarınızı başıboş bırakmamalısınız. Tasarım tescili yaptırarak, size ait olanın sizin olduğunu belgelendirerek, insanların kullanımlarına sunarken, hakkınız olan güzellikleri yaşamalısınız.

Tasarım Tescil Koşulları

Bir tasarımın hukuki korunmasının sağlanması için bazı unsurları içermesi gerekir.

a) Yenilik:

Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise, o tasarım yeni kabul edilir (KHK m. 6/I). Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.

Karşılaştırılan tasarımlar hem yan yana konulur, hem de ayrı ayrı bakılarak değerlendirilir.
Yenilik belirlenirken, ayırt edici niteliğe oranla yüzeysel bir inceleme yapılır.

b) Ayırt edici nitelik

Ayırt edici kavramı, bir şeye özgün nitelikleri, özellikleri belirtmek için kullanılır. Bir endüstriyel tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcı da bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık oluşuyorsa bu tasarım ayırt edici niteliğe sahiptir (KHK m. 7).

Bir tasarımın, ayırt edici nitelik bakımından diğer tasarımlardan göstermesi gereken farklılığın derecesi belirgin bir farklılık şeklinde olmalıdır.

c) Ürün veya ürün parçası:
Üründen bağımsız olan bir tasarım hukuki himaye görmez. Koruma görecek olan tasarımın, bir ürün veya parçasına uygulanması gerekir (KHK m. 3 b. a; m. 26/II).

KHK'de ürün olarak; nesne, bileşik sistem veya bu sistemin parçaları, set, takım, ambalajlar, birden çok nesne veya sunuşun bir arada algılanabilen bileşimleri, grafik semboller ve tipografik karakterler olarak sayılmıştır (m. 3 b. b).

d) İnsan duyuları ile algılanabilen görünüm:

Tasarım, ürünün görünümü ile ilgili bir özellik ve kavramdır. Tasarımın özellikleri, öncelikle insanın görme duyusuna hitap ederken; diğer duyuları ile de algılanabilir

Tasarım Araştırma

Endüstriyel tasarim tescil başvurusu yapılmadan önce, kapsamlı bir ön araştırma yapılması gerekmektedir.

TUĞRA DANIŞMANLIK UZMAN KADROSU İLE ÜCRETSİZ ARAŞTIRMA YAPMAKTARDIR.

Tasarım Tescil Başvuru Evrakları

Tasarımların tescili için yetkili merci Türk Patent Enstitüsü’dür.

Yurt içinden ve yurt dışından yapılacak tüm başvurular Türk Patent Enstitüsü’ne veya onun yetkili kıldığı makama yapılır.

Bir tasarımın tescili için, 554 sayılı KHK’nin Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmeliğe ekli örneğe göre hazırlanan tasarim başvurusu dilekçesi ile Türk Patent Enstitüsü’ne yapılır.

Başvuru için gerekli olan belgeler şunlardır.


a) Başvuru dilekçesi,

b) Başvuru ücreti,

c) Tasarımı açıklayan tarifname ve tasarımı konu alacak veya tasarımın uygulanacağı ürünlerin tanıtımı (4 adet),

d) Görsel anlatım (11 adet),

e) Tasarımcının kimliği.

Bu belgelerin tamamının başvuru esnasında verilmesi durumunda başvuru tarihi, kesinleşmiş olacaktır.

Tasarımın başvuru sahibinin tüzel kişi olması halinde, noterden onaylı imza sirküleri de Enstitü’ye verilmelidir.

Başvurunun İncelenmesi:

Tasarım tescil başvurusu Türk Patent Enstitüsü tarafından; şekli, başvuruda bulunma hakkı, rüçhan hakkı ve mutlak red nedenleri (kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı tasarımlar gibi) bakımından incelenir.

Enstitü yapacağı inceleme sonucunda aşağıda belirtilen kararlardan birini verir.

a) Tescil talebinin geri çevrilmesi,

b) Herhangi bir eksikliğin olmadığına karar verirse, başvurunun kesinleşmesi,

c) Eksikliklerin yönetmelikte öngörülen süre içinde giderilmesi.

Tescil ve Yayınlama:

Gerekli kanuni şartlar yerine getirilmiş ve başvurunun geri çevrilmesini gerektirecek bir neden yoksa başvuru tarihi kesinlik kazanmış olmakla, tasarım sicil’ine kayıt edilir (KHK m. 34).

Sicile kaydı yapılmış tasarımlar, aylık çıkmakta olan Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülteninde yayımlanır. Yayım süresi 6 aydır.

Kayıt ve yayın işlemi, KHK ve Yönetmelikte öngörülen şekil, şartlar ve unsurları da kapsamak üzere yerine getirilir.

Başvurunun yayınlanması hukuki sonuçlar doğurur.

Tasarım tescil başvurusu sahibi eğer dilerse, referans tarihinden başlamak ve 30 aydan uzun olmamak üzere, başvuru sırasında yayının ertelenmesi talebinde bulunabilir.

Yayın erteleme talebi bulunan ve başvuru tarihi kesinleşmiş olan başvurunun sicil kaydı yapılır, ancak gerek tasarımın görsel anlatımı gerekse başvurunun diğer belgeleri kamu incelemesine kapalı tutulur.

Yurtdışı Endüstriyel Tasarım Tescili

Tasarımların uluslararası boyutta tesciline imkan veren Lahey Anlaşması Cenevre Metnine göre;01/01/2005 tarihinden itibaren Türkiye de de uygulamaya geçmiştir. Bu anlaşmaya Türkiye dahil 24 ülke üyedir. Diğer uluslararası yada bölgesel başvurularda da olduğu gibi tek bir başvuru ile seçilen ülkelerde endüstriyel tasarım tescili ile koruma sağlamak mümkün olabilmektedir.

Avrupa Birliği'nin anlaşmaya taraf olması ile birlikte A.B. ülkelerinin tamamından tasarım koruması elde etmek mümkündür.

Lahey Anlaşması GÖRE TARAF ÜLKELER:

  1. Türkiye
    2. Arnavutluk
    3. Estonya
    4. Gürcistan
    5. Kırgızistan
    6. Makedonya
    7. Slovenya
    8. Ermenistan
    9. Mısır
    10. Hırvatistan
    11. Lihteştayn
    12. Namibya
    13. Bostwana
    14. İspanya
    15. Maceristan
    16. Latvia
    17. Romanya
    18. Ukrayna
    19. İsviçre
    20. Fransa
    21. İzlanda
    22. Moldova
    23. Singapur

Avrupa Birliği Tasarım Başvurusu:

12/12/2001 tarihinde Avrupa Konseyi tarafından kabul edilen Topluluk Tasarım Tescili 01/4/2003 tarihi itibariyle uygulanmaya başlanmıştır. Buna göre tek bir başvuru ile AB'ne üye 25 ülkede tasarım tescili almak mümkün olmaktadır. İşlemler, İspanya'nın Alicante şehrinde bulunan OHIM tarafından yürütülmektedir.

Tek başvuru ile koruma maliyet ve zaman yönünden avantaj sağlamıştır.Ayrıca hukuksal korumadaki tecavüz ve hükümsüzlük konularını da tek yerden hükme bağlama kolaylığını beraberinde getirmiştir.

Tescilli Tasarım haklarında koruma 5 yıl dır ve 4 kez yenilenme hakkı vardır. Toplam 25 yıl dır. Yenileme işlemi de tek bir başvuru ile yapılmaktadır.,

Avrupa Topluluk Tasarım Tescili:

5.1.2002 tarihinde yayınlanan Avrupa Topluluğu Konsey Tüzüğü (EC 6/2002) uyarınca, 1 Nisan 2003 tarihinden itibaren Avrupa Birliği üyesi 25* ülkeyi kapsayacak üniter ve otonom bir tasarım koruma sistemi sağlanmaktadır.

Tüzük ile temin edilen korumanın en önemli özelliği tescilli ve tescilsiz tasarımlara sağladığı çifte koruma sistemidir. Tescilli tasarımlar dosyalama tarihi ve ona bağlı resmi yayın ile sağlanan haklara sahip olurken, tescilsiz tasarımlar, tasarımın açıklanmasından itibaren üç yıllık bir süre için orijinal tasarımın kopyalarının kullanımıma engel olabilmektedir.

Topluluk Tasarım tescilleri için yetkili merci İspanya'nın Alicante şehrinde bulunan ve şimdiye kadar Topluluk Marka Tescillerini üstlenen OHİM (Office for the Harmonization in the Internal Market) dir.

Tasarım Tescil Sonrası Hizmetlerimiz

Tasarım ön araştırma ve başvuru:
* Tescil edilecek ürünün çizimi, fotoğrafı, vb.
* Vekaletname.
* Tasarım başvuru ücretinin ödendiğine dair belge (Banka dekontu)

Yurt Dışında Tasarım Tescil İşlemleri:
* Tescil edilecek ürünün çizimi, fotoğrafı..vb.
* Vekaletname.
* Tasarım başvuru ücretinin ödendiğine dair belge (Banka dekontu)

Tasarım Yenileme İşlemi:
* Tasarım Tescil Belge Aslı
* Vekaletname.
* Harç ve ücret ödendi belgesi aslı

Adres, Ünvan ve Nevi Değişikliği İşlemi:

* Tasarım Tescil Belge Aslı
* Vekaletname.
* Harç ve ücret ödendi belgesi aslı

Devir Sözleşmesinin Hazırlanması ve Sicile Kayıt İşlemi:

* Devir sözleşmesi (noter tasdikli)
* Tasarım tescil belgesi aslı
* Vekaletname.
* Harç ve ücret ödendi belgesi aslı

Lisans Sözleşmelerinin Hazırlanması ve Sicile Kayıt İşlemi:
* Lisans sözleşmesi (noter tasdikli)
* Tasarım tescil belgesi aslı
* Vekaletname.

Veraset ve intikal:
* Mahkeme kararı
* Tasarım tescil belgesi
* Vekil var ise mirasçılara ait Vekaletname (noter tasdikli)
* Harç ve ücret ödendi belgesi

Tescilli tasarımların bülten Takibi:
* Vekaletname.

İtiraz İşlemi:
* Vekaletname.

Endüstriyel Tasarım ve Hukuk

Tasarım tescili, ürünlerin dış görünümünü koruyan bir sınai mülkiyet hakkıdır.

Tasarım: Tasarım, bir ürünün tamamının veya bir parçasının çizgi, şekil, renk, biçim, doku, malzemenin esnekliği veya süslemesi gibi insan duyuları ile algılanabilen çeşitli unsur veya özelliklerin oluşturduğu görünümdür

Tasarım hakkı tasarımcıya veya onun hukuki haleflerine aittir.

Tasarımın kullanılması hak ve yetkileri münhasıran tasarım hakkı sahibinindir. Üçüncü kişiler, tasarım hakkı sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarlanan veya tasarımın uygulandığı bir ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, sözleşme yapmak için icapta bulunamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçla elde bulunduramaz.

Tasarım Sahibini Koruyan İstihkak Davası:

Gerçek tasarım sahibi veya halefi, haksız tasarım sahibine veya onun halefine, tasarım incelemesi devam ederken başvurunun gasp edilmesi nedeniyle istihkak davası açabilirler (KHK m. 19). Yetkisiz kişiden başvurma hakkını devralmış kişinin iyi niyeti korunmaz, ona karşı da aynı dava yöneltilebilir.

Gerçek tasarım sahibi; haksız başvuru sahibine tasarım tescil belgesi verilmişse, tasarımın kendisinin devredilmesini dava yoluyla isteyebilir.

Dava, tescilli tasarım hakkının ilan tarihinden itibaren iki yıl içinde, kötü niyetin varlığı halinde tasarımın koruma süresinin sonuna kadar açılabilir (KHK m.19).

KORUMA KAPSAMINA GİRMEYEN TASARIMLAR:

  1. Yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmayan tasarımlar,
  2. Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı tasarımları,
  3. Teknik fonksiyonun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiçbir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar,
  4. Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, başka bir ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya bağlayabilmek için ancak belirli biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarımlar koruma kapsamı dışında tutulmaktadır.

TASARIM Hakkına Tecavüz Halinde Açılabilecek Davalar:

 

Tasarım hakkı iki yüze sahiptir. Bu hakkın olumlu yüzü sahibine kullanma ve olumsuz yüzü ise, tasarımın başkası tarafından izinsiz kullanılmasını menetmek yetkisini tasarım sahibine vermesidir.

Tasarım başvurusu ve tasarım tescil belgesi, sahibine hukuki koruma sağlar. Tasarım hakkının korunması, hukuk davaları ve/veya ceza davalarına konu olabilir.

A) Hukuk davaları:

Tasarımdan doğan hakları tecavüze uğrayan tasarım hakkı sahibi, aşağıdaki taleplerde bulunabilir (KHK m. 49):

  1. Tecavüzün önlenmesi davası
  2. Tecavüzün durdurulması davası
  3. Tecavüzün giderilmesi davası
  4. Tecavüzün tespiti davası
  5. Tazminat davaları
    • Maddi tazminat davası
    • Manevi tazminat davası
    • İtibar tazminat davası
  6. El koyma
  7. Ürünler ve araçlar üzerinde mülkiyet hakkı tanınması
  8. Şekil değiştirme ve imha
  9. Mahkeme kararının ilgililere tebliği
  10. Kamuya ilan yoluyla duyurulması ve hükmün ilanı
  11. İhtiyati tedbirler
  12. İhraç ya da ithal edilen var ise bu ürünlerin gümrüklerde el konulması

B) Ceza davaları:

Tasarım hakkına tecavüz halinde verilecek cezalar işlem, fiil ve suça iştirak (katılma) ayırımına bağlı olarak farklılıklar göstermektedir.

Kanuna uymayanlar hakkında hapis cezası, para cezası, işyerinin kapatılması, ticaretten men edilmesi yaptırımları getirilerek, uygulamada etkinliğin sağlanması amaçlanmıştır (KHK m.48/A).

Tasarımdan doğan haklara verilecek cezaların alt ve üst sınırları aşağıdaki gibidir:

  1. Bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası,
  2. 4.994.000.000,- Liradan 16.648.000.000,- Liraya kadar para cezası,
  3. İşyerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılması,

Tecavüz edenlerin bir yıldan az olmamak üzere ticaretten men edilme.

Copyriht © 2012 | All Register Reserved | acilimpatent.com