Coğrafi İşaret Nedir?

Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretlerdir.

Coğrafi işaretler,
menşe adı
mahreç işareti
olarak ikiye ayrılmıştır.

Bir ürünün
MENŞE ADI

Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan, bölge veya çok özel durumlarda ülkeden kaynaklanması
Tüm veya esas nitelik veya özellikleri bu yöre, alan veya bölgeye özgü doğa ve beşeri unsurlardan kaynaklanması
Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümüyle bu yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması durumunda "menşe adını" belirtir.

Bir Ürünün
MAHREÇ İŞARET

Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, alan, veya bölgeden kaynaklanması
Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle bu yöre, alan veya bölge ile özdeşleşmiş olması
Üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az birinin belirlenmiş yöre, alan veya bölge sınırları içinde yapılması , durumunda "mahreç işareti" göstergesini belirtir.

Coğrafi İşaretlerin İşlevleri

Asli İşlevleri

  • Ayırt etmek (Markalarla benzer)
  • Coğrafi kaynak belirtmek

(Kökeninin mutlaka bir yere dayanması)

  • Üretim metodunu ve kaliteyi garanti etmek

(Tescil şartnamesi ile garanti altına alınır,denetimlerle sürdürülür)

  • Pazarlama aracı olmak

II. Tali İşlevleri

  • Yerel üretimi ve kırsal kalkınmayı desteklemek
  • Geleneksel bilgi ve kültürel değerleri korumak
  • Turizme katkıda bulunmak
  • Ürün taklitçiliği ile mücadele
Neden Coğrafi İşaret Tescili

Coğrafi işaret konusu ürünler zamanla, kökenlerinin bağlı bulunduğu yöreyle, bölgeyle veya ülkeyle özdeşleşmekte; bünyesinde barındırdığı belirli özellikleri nedeniyle, benzerlerine nazaran tercih edilir nitelik kazanmaktadırlar. Bu durum, ilgili coğrafi işaretlerin(Afyon Kaymağı, Çorum Leblebisi vb.), ticaret yaşamı içinde belirli bir kalite göstergesi olarak değerendirilmelerine neden olmaktadır.

Coğrafi işaretler, bağlı oldukları yöre, ülke ve/veya bölge için, diğer tüm sınai haklarda olduğu gibi, ekonomik bir kalkınma aracı olarak olağanüstü güce sahiptir. Ayrıca, coğrafi işaretler; taşıdıkları kültürel çeşitlilik ve benzeri özelikleriye, yöresel, bölgesel ve/veya ülkesel tanıtım aracı olarak da etkin bir değer taşımaktadır.

Dolayısıyla, coğrafi işaretlerin tescil edilmelerinin temel amaçlarından biri; "leblebi" için "Çorum" ibaresinin, "kaymak" için "Afyon" ibaresinin belirli bir kalitenin işareti olarak ortaya çıkması gibi, coğrafi kaynak gösteren ürünlerin adlarının koruma altına alınmasını sağlamaktır.

Bir diğer önemli tescil sebebi ise; coğrafi işaret konusu yörede üretim yapan üreticilerin, tescilin sağladığı korumadan öncelikli olarak yararlanmalarının sağlanması; coğrafi işarete konu ürünün kalitesinin korunması ve bu vasıtayla tüketici tercihleri için “garanti sunan” bir yol gösterici olmasıdır.

Tescilli Coğrafi İşaretler

* HEREKE İPEK EL HALISI (100X100) SÜMER HALI A.Ş.
* HEREKE YÜN İPEK EL HALISI (80X80) SÜMER HALI A.Ş.
* HEREKE YÜN EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* SİMAV EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* BÜNYAN EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* SİVAS EL HALISI (50X50) SÜMER HALI A.Ş.
* TAŞPINAR EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* KARS EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* TÜRKMEN EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* PAZIRIK EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* YUNTDAĞI EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* SÜMER KARS EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* KULA EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* BERGAMA EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* MİLAS EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* DÖŞEMEALTI EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* YAĞCIBEDİR EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* YAHYALI EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* ÇANAKKALE EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* GÖRDES EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* İNCE ISPARTA (HASGÜL) EL HALISI SÜMER HALI A.Ş.
* JİRKAN KİLİMİ SÜMER HALI A.Ş.
* EŞME-YÖRÜK KİLİMİ SÜMER HALI A.Ş.
* SÜPER İNCE KİLİM SÜMER HALI A.Ş.
* TÜRK RAKISI (TEKEL)
* ESKİŞEHİR LÜLE TAŞI (ESKİŞEHİR SANAYİ ODASI)
* ANTEP FISTIĞI (GAZİANTEP TİCARET ODASI)
* BOZDAĞ KESTANE ŞEKERİ (BOZDAĞ İTİMAT ŞEKERLEME MEŞRUBAT İM. VE PAZ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
* BAYAT TÜRKMEN KİLİMİ (BAYAT SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKFI)
* ERZİNCAN TULUM PEYNİRİ (ERZİNCAN TİCARET VE SANAYİ ODASI)
* GİRESUN TOMBUL FINDIĞI FINDIK TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ BİRLİĞİ (FİSKOBİRLİK)
* MALATYA KAYISISI (MALATYA TİCARET VE SANAYİ ODASI)
* ŞANLIURFA BİBERİ (ŞANLIURFA BELEDİYE BAŞKANLIĞI)
* İZMİT PİŞMANİYESİ (KOCAELİ ESNAF VE SANATKARLAR ODALARI BİRLİĞİ)
* KAYSERİ SUCUĞU (KAYSERİ TİCARET ODASI)
* KAYSERİ PASTIRMASI KAYSERİ TİCARET ODASI
* ÇİMİN ÜZÜMÜ(ERZİNCAN ÜZÜMLÜ BELEDİYESİ)
* ERZİNCAN BAKIR İŞLEMECİLİĞİ
* GEMLİK TÜRK ATI (ASKERİ VETERİNER OKULU VE EĞİTİM MERKEZİ KOMUTANLIĞI)
* KARS TÜRK ÇOBAN KÖPEĞİ (ASKERİ VETERİNER OKULU VE EĞİTİM MERKEZİ KOMUTANLIĞI)
* TÜRK TAZISI (ASKERİ VETERİNER OKULU VE EĞİTİM MERKEZİ KOMUTANLIĞI)
* ÇORUM LEBLEBİSİ(ÇORUM TİCARET BORSASI)
* MARAŞ BİBERİ (KAHRAMANMARAŞ TİCARET VE SANAYİ ODASI)
* MERSİN CEZERYESİ (MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI)
* ÖDEMİŞ PATATESİ (ÖDEMİŞ TİCARET BORSASI 4.4.03)
* KANGAL BALIKLI KAPLICASI (KANGAL KAYMAKAMLIĞI 4.4.03)
* KANGAL KOYUNU (KANGAL KAYMAKAMLIĞI 4.4.03)
* DAMAL BEBEĞİ (DAMAL KAYMAKAMLIĞI 4.4.03)
* MUSTAFAKEMALPAŞA TATLISI (MUSTAFAKEMALPAŞA BELEDİYESİ 16.4.03)
* MUSTAFAKEMALPAŞA PEYNİR TATLISI (MUSTAFAKEMALPAŞA BELEDİYESİ 16.4.03)
* KEMALPAŞA TATLISI (MUSTAFAKEMALPAŞA BELEDİYESİ 16.4.03)
* KANGAL TÜRK ÇOBAN KÖPEĞİ (ASKERİ VETERİNER OKULU VE EĞİTİM MERKEZİ KOMUTANLIĞI 13/01/2002)
* AKBAŞ TÜRK ÇOBAN KÖPEĞİ (ASKERİ VETERİNER OKULU VE EĞİTİM MERKEZİ KOMUTANLIĞI 13/01/2002)
* OSMANİYE YER FISTIĞI (OSMANİYE TİCARET BORSASI 18/09/2002)
* KANGAL ÇOBAN KÖPEĞİ (14.04.2002 KANGAL KAYMAKAMLIĞI)
* ANAMUR MUZU (MUSTAFA YILMAZ 02.06.2002)

Coğrafi İşaret Başvuru Şartları

Kimler coğrafi işaret başvurusu yapabilir:

555 sayılı, coğrafi işaretlerin korunması hakkında kanun hükmünde kararnameye göre Türk Patent Enstitüsü’ne coğrafi işaret başvurusunda bulunabilecekler:

a) Ürünün üreticisi olan gerçek veya tüzel kişiler,

b) Tüketici dernekleri,

c) Konu ve coğrafi yöre ile ilgili kamu kuruluşlarıdır.

Enstitü gerektiğinde başvuru ile ilgili teknik bilgilerin kanıtlanması için başvurunun konuda uzman bir veya birden fazla kamu kuruluşu veya üniversite veya tarafsız özel kuruluş tarafından incelenmesini talep eder. Bu durumda ilgili kurum veya kuruluşa ödenecek inceleme ücreti ve Enstitü`nün yapacağı hizmetler karşılığı alacağı ücret başvuru sahibi tarafından Enstitü`ye ödenir.

Enstitü tarafından kanun hükmünde kararnameye uygunluk açısından denetimden geçirilen başvurular, Enstitü tarafından resmi gazete ile yurt çapında dağıtımı olan en yüksek tirajlı günlük gazetelerden ikisinde ve bir yerel gazetede ilan yoluyla yayınlanır.

Yayında, başvuru sahibinin kimliği, ürünün adı, menşe adı veya mahreç işaretine ilişkin bilgiler, tescilli işaretin kullanım koşulları ve yönetmelikte öngörülen diğer hususlar açıklanır.

Yayınlanan başvuru, coğrafi işaret siciline kayıt edilir. Bu kayıt geçici niteliktedir. Sicil kaydı kanun hükmünde kararnamenin madde hükümlerinin gerçekleşmesi halinde kesinleşir.

Başvurunun resmi gazetede ilan tarihinden itibaren altı ay içinde ilgili herkes kanun hükmünde kararnamenin başvuru şartlarını ilgili maddelerdeki hükümlere uygunluk açısından tescil talebinin geçersizliğine ilişkin Enstitü nezdinde itirazda bulunabilir.

Coğrafi İşaretler Başvurusu İçin Gereken Belgeler

1- Başvuru sahibi coğrafi yöre ile ilgili kamu kuruluşunun kimliğine ve 7'nci maddede belirtilen başvuru gruplarından hangisine dahil olduğuna ilişkin bilgileri de içeren başvuru dilekçesi.

2- Tescili istenen menşe adı veya mahreç işareti ve ilgili ürünün adı,

3- Ürünün tanımı, ürünün ve gerekiyorsa hammaddenin fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik ve benzeri ilgili özelliklerini açıklayıcı teknik bilgiler ve belgeler,

4-Yöre, alan veya bölgenin coğrafi sınırlarını açıkça tanımlayan ve belirleyen bilgiler ve belgeler,

5-Ürünün üretim tekniğine ve varsa yerel özel üretim teknik ve şartlarına ilişkin bilgiler,

6- Ürünün, tescili talep edilen işaretle 3 üncü madde hükümlerine göre uygunluğunu kanıtlayıcı bilgiler

7- Kanun Hükmünde Kararname kapsamında coğrafi işareti tescil ettiren, söz konusu ürünün üretimi, işlenmesi veya diğer işlemleri ile uğraşan kişilerden oluşan ve yasal kuruluş biçimine bakılmaksızın herhangi bir dernek, birlik veya benzeri örgüt, coğrafi işarete konu olan ürünün üretimi, pazarlanması, tescilli menşe adı veya mahreç işaretinin kullanım biçimi, markalanması,ürün üzerinde belirtilmesi, işaretleme veya etiketleme şekillerini ayrıntılı olarak denetlemek üzere yeterli personel, ekipman ve diğer olanaklara sahip olacak ve söz konusu ürünün üretim durumlarını sürekli kontrol edecektir. Denetim işlemi için konu ile ilgili uzman ve tarafsız kurum veya kuruluşlarla işbirliği yapılabilir.

Denetim işlemlerinin kapsamı ve şekli yönetmelikle belirlenir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerine uygun olarak denetleme biçimini ayrıntılı olarak açıklayan bilgiler,

8- Tescilli menşe adı veya mahreç işaretinin kullanım biçimi, markalama, işaretleme veya etiketleme şekillerini ayrıntılarıyla açıklayan bilgiler,

9- Başvuru ücretinin ödendiğine ilişkin belge,

10- Yönetmelikte öngörülen diğer hususlar.
(Banka dekontu)

Tescilli Coğrafi İşaretlerin Korunması

Coğrafi işaretlerin korunması hakkında düzenlemeler yapılması; 08.06.1995 tarihli ve 4113 sayılı kanunun verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca 24.06.1995 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Coğrafi İşaret; belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleriyle kökeninin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işarettir.

Coğrafi işaret başvurusu yapma hakkına sahip kişiler ile tescil edilmiş coğrafi işareti kullanım hakkına sahip kişiler, üçüncü kişiler tarafından aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkına sahiptir.

a) Tescilli adın ününden herhangi bir biçimde yarar sağlayacak kullanımlar veya tescil kapsamındaki ürünleri andıran ya da çağrıştırabilen ürünlerle ilgili olarak tescilli adın dolaylı veya dolaysız olarak ticari amaçlı kullanımı,

b) Sözcük olarak gerçek coğrafi yeri ifade etmekle birlikte halkta haksız biçimde ürünün başka yer kaynaklı olduğu izlenimini bırakan kullanımı veya korunan adın tercümesinin kullanımı veya "stilinde", "tarzında", "tipinde", " türünde", "yöntemiyle", "orada üretildiği biçimde" veya benzeri diğer açıklama veya terimlerle birlikte kullanımı,

c) Ürünün iç veya dış ambalajında, tanıtım ve reklamında veya ürünle ilgili herhangi bir yazılı belgede doğal veya esas nitelik ve özellikleri ile menşei konusunda yanlış veya yanıltıcı herhangi bir açıklama veya belirtiye yer verilmesi,

d) Ürünün menşei konusunda haklı yanıltabilecek biçimde ambalajlanması veya yanılgı yaratabilecek diğer herhangi bir biçimde sunulması

Coğrafi İşaret Hukuk Davaları

KORUMA KAPSAMI DIŞI DURUMLAR:

Tescilli coğrafi işaretin içinde ürünün öz adı da yer alıyorsa, ürünün öz adının kullanımı 15 inci madde kapsamına girmez. Tescili yapılan coğrafi isimler ürünün öz adı olamaz

Coğrafi İşaretlerin Hukuka Konu Olması:
A) Hukuk davaları
B) Cezai sorumluluk

A) Hukuk davaları:

1.Coğrafi işaret hakkında tecavüz fiillerinin durdurulması davası,
2.Tecavüzün giderilmesi davası,
3.Tecavüzün önlenmesi davası,
4.Tecavüzün tespiti davası,
5.Tazminat davaları
1.Maddi tazminat davası,
2.Manevi tazminat davası,
3.İtibar tazminatı davası,
6.Delillerin tespiti,
7.El koyma,
8.Ürünler üzerinde mülkiyet hakkı tanınması,
9.Coğrafi işaretin silinmesi ve imha,
10.Hükmün ilgililere tebliği, kamuya yayın yoluyla duyurulması ve ilanı,
11.İhtiyati tedbirler,
12.İhraç ya da ithal edilen var ise bu ürünlerin gümrüklerde el konulması

B) Cezai sorumluluk:

Coğrafi İşaret hakkına tecavüz halinde verilecek cezalar işlem, fiil ve suça iştirak (katılma) ayırımına bağlı olarak farklılıklar göstermektedir.

Kanuna uymayanlar hakkında hapis cezası, para cezası, işyerinin kapatılması, ticaretten men edilmesi yaptırımları getirilerek, uygulamada etkinliğin sağlanması amaçlanmıştır.

Coğrafi işaretten doğan haklara verilecek cezaların alt ve üst sınırları aşağıdaki gibidir:

1.Dört yıla kadar hapis cezası,
2.46.000-YTL’ye kadar para cezası,
3.İşyerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılması,
4.Tecavüz edenlerin bir yıldan az olmamak üzere ticaretten men edilmeleri

Copyriht © 2012 | All Register Reserved | acilimpatent.com